Interview
Sinds de oprichting van WorldGranny, de enige organisatie in Nederland die zich specifiek inzet voor ouderen wereldwijd, is het denken van Caroline van Dullemen langzaam veranderd. In eerste instantie richtte zij zich met WorldGranny vooral op de ondersteuning van concrete praktische projecten in ontwikkelingslanden. Gaandeweg is zij zich meer gaan richten op armoedepreventie in de vorm van pensioenvoorzieningen. Volgens haar de enige manier om structurele verandering te weeg te brengen voor alle generaties. Al blijven ook de lokale projecten in Afrika, Azië en Latijns Amerika belangrijk. “Want door ouderen een steuntje in de rug te geven, help je niet alleen de kwaliteit van hun leven veranderen, maar ook die van hun familie”, zegt zij in Geron, tijdschrift over ouder worden en samenleving.
WorldGranny is de enige organisatie in Nederland die met en voor ouderen werkt aan het verbeteren van de kwaliteit van hun leven. Het doel is empowerment van ouderen, in het bijzonder van oudere vrouwen, en het uitbannen van (extreme) armoede. Waarom een speerpunt van ouderen maken in deze relatief jonge landen?
Ontwikkelingslanden vergrijzen inderdaad veel minder snel en hebben gemiddeld een veel jongere bevolking. Maar dat zijn alleen gemiddelden. Die zeggen weinig over de werkelijkheid in ontwikkelingslanden. Er is namelijk een substantiële groep die steeds ouder wordt en die het steeds moeilijker heeft. Ook in ontwikkelingslanden vinden snelle demografische transities plaats doordat mensen steeds minder kinderen krijgen en tegelijkertijd almaar langer leven. De ouderen die er zijn, krijgen daardoor steeds minder aandacht. Daarnaast speelt ook migratie een rol. Kansrijke familieleden trekken weg naar de stad of naar Europa en de ouderen blijven achter zonder voorzieningen. En het gebrek aan voorzieningen in ontwikkelingslanden maakt dat des te nijpender. Denk alleen maar aan kilometers moeten lopen om water te halen. En dan is er ook de hiv/aids epidemie, die als het ware de middengeneratie uitschakelt. De ontwikkelingslanden zijn kortom gemiddeld relatief jong, maar dat komt ook omdat de bevolkingsgrafiek er uitziet als een diabolo. De middengeneratie valt weg en dus wordt de oudere generatie kwetsbaarder.
Het gaat WorldGranny echter niet alleen om de zorg voor ouderen, maar om te werken aan structurele armoedevermindering voor zowel ouderen als hun omgeving. Onderzoek van partnerorganisatie HelpAge International laat namelijk zien dat als grootmoeders ondersteuning ontvangen, dit direct ten goede komt aan hun kleinkinderen in de vorm van beter voedsel, langer onderwijs enz.
Er is sprake van een doorsluiseffect. Dat komt ook doordat steeds meer grootouders tot op hoge leeftijd voor hun kleinkinderen zorgen wanneer de ouders vertrekken op zoek naar werk of zijn overleden aan de gevolgen van hiv/aids. Investeren in ouderen in ontwikkelingslanden is dus investeren in de toekomst en kan leiden tot de structurele opbouw van arme gemeenschappen. We gebruiken de term ‘granny’ bewust. We richten ons wel op ouderen in het algemeen. Maar wereldwijd leven vrouwen gemiddeld langer en hebben zij minder toegang tot kapitaal en arbeid. De mannen trekken vaker weg en laten de vrouwen alleen achter op het platteland. Degenen die zich organiseren, zijn dus meestal vrouwen. Daarnaast zijn zij degenen die zorgen. Wij richten ons op de allerarmsten en degenen die iets voor de volgende generatie betekenen omdat zij voor de kleinkinderen zorgen. Dat zijn voornamelijk vrouwen.
WorldGranny werkt ondersteunt diverse activiteiten in derde wereldlanden, van gezondheidszorg tot watervoorzieningen, van druk uitoefenen op lokale overheden tot geiten fokken. Zij zoeken daarbij altijd samenwerking met lokale organisaties. Daarnaast werkt WorldGranny aan het opzetten van micropensioenen.
We willen zorgen dat mensen, als zij hun arbeidskracht (dreigen te) verliezen, compensatie kunnen ontvangen in de vorm van een regulier inkomen. Dat pensioen zal lang niet altijd genoeg zijn om van te leven, maar het is altijd een steuntje in de rug en helpt om de kwaliteit van het leven van de ouderen én van hun kleinkinderen te verbeteren. Met micropensioenen, particuliere pensioenvoorzieningen, sluiten wij aan bij de opkomst van de microfinancieringsindustrie. Wij willen in die traditie een stap verder zetten en veilig sparen voor de oude dag mogelijk maken. Om dat te realiseren zijn we in gesprek met microfinancieringsinstellingen. Zo richten wij in India nu een working group op die zo’n heel traject gaat uitrollen. Het doel is dat over vijf jaar 25.000 mensen een pensioenverzekering hebben afgesloten. Maar zoiets vereist wel veel voorbereiding. Je moet sterftetabellen hebben, weten dat er voldoende toezicht is, enzovoort. Vooral dat laatste is vaak moeilijk en betekent dat er landen zijn waar we niet gaan beginnen. Zoals in Afrika, daar is te weinig sprake van good governance.
Op de vraag of wij in Nederland genoeg doen aan de ondersteuning van ouderen in ontwikkelingslanden zegt Van Dullemen stellig ja. Ze vindt dat Nederlanders erg veel doen, ook nu in crisistijd. Nederlanders zijn solidair en vrijgevig. Maar op het gebied van ouderen gebeurt er niet genoeg.
Uiteindelijk doet iedereen het liefst iets voor kinderen, ook ouderen zelf. Ouderen zijn misschien geen sexy onderwerp.
Dit is een kort fragment van een uitgebreid interview in het septembernummer van Geron, tijdschrift over ouder worden en maatschappij (3/2009) www.tijdschriftgeron.nl
bron: Geron, tijdschrift over ouder worden en samenleving
-› WorldGranny
Investeren in ouderen in ontwikkelingslanden is investeren in de toekomst
Caroline van Dullemen (51 jaar), socioloog, publiciste en directeur van WorldGranny
Sinds de oprichting van WorldGranny, de enige organisatie in Nederland die zich specifiek inzet voor ouderen wereldwijd, is het denken van Caroline van Dullemen langzaam veranderd. In eerste instantie richtte zij zich met WorldGranny vooral op de ondersteuning van concrete praktische projecten in ontwikkelingslanden. Gaandeweg is zij zich meer gaan richten op armoedepreventie in de vorm van pensioenvoorzieningen. Volgens haar de enige manier om structurele verandering te weeg te brengen voor alle generaties. Al blijven ook de lokale projecten in Afrika, Azië en Latijns Amerika belangrijk. “Want door ouderen een steuntje in de rug te geven, help je niet alleen de kwaliteit van hun leven veranderen, maar ook die van hun familie”, zegt zij in Geron, tijdschrift over ouder worden en samenleving.WorldGranny is de enige organisatie in Nederland die met en voor ouderen werkt aan het verbeteren van de kwaliteit van hun leven. Het doel is empowerment van ouderen, in het bijzonder van oudere vrouwen, en het uitbannen van (extreme) armoede. Waarom een speerpunt van ouderen maken in deze relatief jonge landen?
Ontwikkelingslanden vergrijzen inderdaad veel minder snel en hebben gemiddeld een veel jongere bevolking. Maar dat zijn alleen gemiddelden. Die zeggen weinig over de werkelijkheid in ontwikkelingslanden. Er is namelijk een substantiële groep die steeds ouder wordt en die het steeds moeilijker heeft. Ook in ontwikkelingslanden vinden snelle demografische transities plaats doordat mensen steeds minder kinderen krijgen en tegelijkertijd almaar langer leven. De ouderen die er zijn, krijgen daardoor steeds minder aandacht. Daarnaast speelt ook migratie een rol. Kansrijke familieleden trekken weg naar de stad of naar Europa en de ouderen blijven achter zonder voorzieningen. En het gebrek aan voorzieningen in ontwikkelingslanden maakt dat des te nijpender. Denk alleen maar aan kilometers moeten lopen om water te halen. En dan is er ook de hiv/aids epidemie, die als het ware de middengeneratie uitschakelt. De ontwikkelingslanden zijn kortom gemiddeld relatief jong, maar dat komt ook omdat de bevolkingsgrafiek er uitziet als een diabolo. De middengeneratie valt weg en dus wordt de oudere generatie kwetsbaarder.
Het gaat WorldGranny echter niet alleen om de zorg voor ouderen, maar om te werken aan structurele armoedevermindering voor zowel ouderen als hun omgeving. Onderzoek van partnerorganisatie HelpAge International laat namelijk zien dat als grootmoeders ondersteuning ontvangen, dit direct ten goede komt aan hun kleinkinderen in de vorm van beter voedsel, langer onderwijs enz.
Er is sprake van een doorsluiseffect. Dat komt ook doordat steeds meer grootouders tot op hoge leeftijd voor hun kleinkinderen zorgen wanneer de ouders vertrekken op zoek naar werk of zijn overleden aan de gevolgen van hiv/aids. Investeren in ouderen in ontwikkelingslanden is dus investeren in de toekomst en kan leiden tot de structurele opbouw van arme gemeenschappen. We gebruiken de term ‘granny’ bewust. We richten ons wel op ouderen in het algemeen. Maar wereldwijd leven vrouwen gemiddeld langer en hebben zij minder toegang tot kapitaal en arbeid. De mannen trekken vaker weg en laten de vrouwen alleen achter op het platteland. Degenen die zich organiseren, zijn dus meestal vrouwen. Daarnaast zijn zij degenen die zorgen. Wij richten ons op de allerarmsten en degenen die iets voor de volgende generatie betekenen omdat zij voor de kleinkinderen zorgen. Dat zijn voornamelijk vrouwen.
WorldGranny werkt ondersteunt diverse activiteiten in derde wereldlanden, van gezondheidszorg tot watervoorzieningen, van druk uitoefenen op lokale overheden tot geiten fokken. Zij zoeken daarbij altijd samenwerking met lokale organisaties. Daarnaast werkt WorldGranny aan het opzetten van micropensioenen.
We willen zorgen dat mensen, als zij hun arbeidskracht (dreigen te) verliezen, compensatie kunnen ontvangen in de vorm van een regulier inkomen. Dat pensioen zal lang niet altijd genoeg zijn om van te leven, maar het is altijd een steuntje in de rug en helpt om de kwaliteit van het leven van de ouderen én van hun kleinkinderen te verbeteren. Met micropensioenen, particuliere pensioenvoorzieningen, sluiten wij aan bij de opkomst van de microfinancieringsindustrie. Wij willen in die traditie een stap verder zetten en veilig sparen voor de oude dag mogelijk maken. Om dat te realiseren zijn we in gesprek met microfinancieringsinstellingen. Zo richten wij in India nu een working group op die zo’n heel traject gaat uitrollen. Het doel is dat over vijf jaar 25.000 mensen een pensioenverzekering hebben afgesloten. Maar zoiets vereist wel veel voorbereiding. Je moet sterftetabellen hebben, weten dat er voldoende toezicht is, enzovoort. Vooral dat laatste is vaak moeilijk en betekent dat er landen zijn waar we niet gaan beginnen. Zoals in Afrika, daar is te weinig sprake van good governance.
Op de vraag of wij in Nederland genoeg doen aan de ondersteuning van ouderen in ontwikkelingslanden zegt Van Dullemen stellig ja. Ze vindt dat Nederlanders erg veel doen, ook nu in crisistijd. Nederlanders zijn solidair en vrijgevig. Maar op het gebied van ouderen gebeurt er niet genoeg.
Uiteindelijk doet iedereen het liefst iets voor kinderen, ook ouderen zelf. Ouderen zijn misschien geen sexy onderwerp.
Dit is een kort fragment van een uitgebreid interview in het septembernummer van Geron, tijdschrift over ouder worden en maatschappij (3/2009) www.tijdschriftgeron.nl
bron: Geron, tijdschrift over ouder worden en samenleving
-› WorldGranny
Reacties opdit interview |
||
› archief

