standaard groter grootst
print
Interview

'Regie over het einde van je leven'

Heleen Dupuis (65), Eerste Kamerlid en voormalig hoogleraar medische ethiek

In het tijdschrift Geron praat Heleen Dupuis over de huidige zorgsysteem dat volgens haar zo ontoegankelijk is geworden dat het een slapstick is geworden. En ze praat over vrijwillige levensbeďndiging voor ouderen. Volgens haar is niet de dood het probleem, maar de weg ernaartoe: 'Vrijwillige levensbeëindiging heeft niet zozeer te maken met een doodwens, als met de wens de regie te behouden over het eigen leven.'

Als mantelzorger van haar dementerende man, kreeg Dupuis veel te maken met de zorg. Volgens haar schort er nog bijzonder veel aan het Nederlands zorgsysteem.

Het zorgsysteem is ontoegankelijk geworden. Ik ken de meest vreselijke anekdotes. Het is mij nog vrij goed gelukt er doorheen te breken, maar dat kwam omdat ik medisch gezien in een uitstekend circuit zat. En ook al wist ik theoretisch wel hoe het zat, ook ik werd van de kast naar de muur gestuurd. Het is echt een slapstick. Kafka! Laatst sprak ik een hoogleraar die zorg nodig had voor zijn zieke vrouw en daar helemaal niet uit kwam. Het is toch idioot dat het systeem zo ondoorzichtig is dat zelfs mensen met een behoorlijke opleiding het niet kunnen doorgronden. Laat staan mensen die slecht Nederlands spreken. Die komen nergens! We zijn bevlogen in Nederland, vol bereidheid om voor zieken en zwakken te zorgen. Dat is mooi. Maar we doen het wel steeds minder effectief.

Jarenlang heeft Dupuis gestreden voor het recht op euthanasie. Zij is tevreden met de huidige euthanasiewet. Nu vindt ze het hoog tijd voor goede wetgeving die een zelfverkozen levenseinde voor ouderen mogelijk maakt.

Ik in de wetgeving wel meer ruimte willen voor de zelfgekozen dood. Ik vind dat als mensen werkelijk het gevoel hebben dat hun leven voltooid is, er een hulpaanbod moet komen. Als niemand je meer bij je voornaam noemt, dat je incontinent wordt, als... dan is het volkomen invoelbaar – al zou ik het misschien zelf niet doen – dat je op een fatsoenlijke manier wilt gaan. Het gaat niet om mensen die de dood ambiëren. Het zijn geen ziekelijke doodsverlangers. Het zijn mensen die de regie over hun leven willen behouden. Dat moeten we hen gunnen, want nu gebeuren er verschrikkelijk dingen: mensen die zichzelf verstikken in een plasticzak of met een grote fles drank of slaapmiddelen in hun pyjama in de vrieskou op het balkon gaan slapen. Als dat het einde is dat we elkaar toewensen, dan kun je niet zeggen dat we in een humane samenleving leven.

Toch verwacht Dupuis niet dat er snel goede wetgeving komt op dit terrein. Het is nog grotendeels een taboe onderwerp.

Ik ben hier radicaler in dan vele anderen, ook in mijn fractie. Maar tijdens de laatste ledenvergadering heeft de VVD wel voluit gezegd dat de partij wil meegaan met het idee van een pil van Drion-achtige constructie. De PvdA durft het nog niet aan. En de CDA is faliekant tegen, terwijl opinieonderzoek onder de leden van de CDA laat zien dat de meerderheid van de CDA-stemmers voor is. Maar het debat gaat te vaak over het verkeerde onderwerp. De vraag moet niet zijn: is het moreel goed? De vraag moet zijn: behoort het tot het publieke of het privédomein? We hebben het privédomein van de burger in de 20e eeuw enorm vergroot; overspel, homofilie, euthanasie en abortus zijn allemaal uit het strafrecht gehaald. Datzelfde moet nu gebeuren bij hulp bij zelfdoding. En dan maakt het niet uit of driekwart van de samenleving tegen is. Dat mag best. Driekwart mag zeggen: ik zou het nooit doen. Maar wie zijn zij om dat andere kwart tegen te houden? Het komt de overheid niet toe om mijn leven, dat ik niet meer als zinvol ervaar, wel zinvol te noemen. De overheid moet alleen de kaders aangeven, bijvoorbeeld een minimale leeftijdsgrens vaststellen voor ouderen die hun leven voltooid achten en er uit willen stappen.

Dit is een kort fragment van een uitgebreid interview in het maartnummer van Geron, tijdschrift over ouder worden en maatschappij (1/2009).

bron: Geron

  Geron, tijdschrift over ouder worden en samenleving

Reacties opdit interview

Uw reactie

Naam
Leeftijd jaar
Onderwerp
Reactie
verzenden



print